Nobel-premio pri fiziko 2026 aljuĝita al belga sciencisto

La Nobel-premio pri fiziko de 2026 estis aljuĝita marde (la 6-an de oktobro) al la belga sciencisto Francis Halzen. “La esploristo estis agnoskita pro fundamentaj kontribuoj al la IceCube Neŭtrina Observatorio kaj pro la malkovro de alt-energiaj neŭtrinoj el la kosmo,” laŭ la Nobel-komitato.

En la 1980-aj jaroj, Halzen rimarkis, ke la antarkta glacio povus esti la ideala medio por detekti ĉi tiujn partiklojn, kiujn estas ekstreme malfacile observi. Ĉi tiu ideo naskis IceCube, instalita en la interno de la antarkta kontinento kaj konsiderata unu el la plej grandaj sciencaj projektoj de la mondo por la studo de la kosmo.

Neŭtrinoj estas subatomaj partikloj konataj kiel “fantomaj partikloj” ĉar ili trairas materion preskaŭ sen interagado kaj malofte lasas spurojn de sia trapaso.

Ili agas kiel mesaĝistoj de la universo, alportante informojn pri malproksimaj galaksioj kaj perfortaj fenomenoj, kiel ekzemple stelaj eksplodoj.

Observadoj faritaj de IceCube helpas sciencistojn kompreni kiel ĉi tiuj alt-energiaj partikloj estas produktitaj kaj, laŭ fakuloj, povas helpi identigi nekonatajn kosmajn eventojn.

Profesoro Halzen, 82-jaraĝa, de la Universitato de Viskonsino en Usono, diris, ke li estis surprizita de la premio. Kontaktante la Nobel-Fonduson, li diris, ke li ne atendis ricevi la rekonon.